تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى را در ایـن بخـش مـى خواهیـم بررسـى کنیـم، نکتـه قابـل توجـه ایـن اسـت کـه در گذشـته؛ در بخـش معمـارى از فرهنـگ غنـى ایرانیـان و پوشـاک ایرانیـان بـراى الهـام گرفتـن اسـتفاده مـى شـده اسـت. معمـارى رنگارنـگ و زیبـاى آثـار باسـتانى و مسـاجد مزیـد بـر علـت اسـت ولـى امـروزه عکـس ایـن اتفـاق رخ داده اسـت و طراحـان لبـاس بـراى نشـان دادن هویـت و زنـده نگـه داشـتن تاریـخ خـود از آثـار معمـارى قدیمـى الهـام مـى گیرنـد.

تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى

در ایـن مطلـب مـى خواهیـم دوره هایـى کـه معمـاران از آن دوره از پوشـش مـردم تاثیـر گرفتـه انـد را بـه طـور مختصـر بررسـى کنیـم. هنـر و معمـاری ایـران از دیـر بـاز دارای چنـد اصـل بـوده کـه بـه خوبـی مـی تـوان آن را در نحـوه پوشـش هــر دوره و تأثیــرات آن بــر معماریشــان بررســی کرد،ایــن اصــول چنیــن هســتند:

  • مــردم واری،
  • پرهیــز از بیهودگـی،
  • نیـارش،
  • خـود بسـندگی و
  • درون گرایـی

کـه در ایـن عنـوان یکـی از دالیـل مبحـث حجـاب بـه در سـاماندهی انـدام هـای گوناگـون سـاختمان بـه ویـژه خانـه درون گرایـی مربـوط مـی گـردد کـه اصـوال هـای سـنتی، باورهـای مـردم بسـیار کار سـاز بـوده اسـت.

یکـی از باورهـای مـردم ایـران ارزش نهـادن بـه زندگـی شـخصی و حرمـت آن و نیـز عـزت نفـس ایرانیـان بـوده کـه ایـن امـر بـه گونـه ای معمـاری ایـران را درونگـرا سـاخته اسـت. کـه بـراى مثـال در دوره هخامنشـی بـه وضـوح در معمـارى مشـاهده مـى شـود کـه در قسـمت بعـدى بـه آن خواهیـم پرداخـت. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

تاثیرات از دوره هخامنشیان:

همـان طـور کـه قبـا ذکـر شـده؛ پیراهـن سـاده و بلنـد یـا پیراهـن بـا راسـته ى چیـن و آسـتین کوتـاه بـوده اسـت. پوشـاک بانـوان هخامنشـی بـا در نظـر گرفتـن موقعیـت اجتماعـی بـه دو دسـته تقسـیم مـی شـده اسـت:

  • ملکـه هـا و
  • خدمـه هـا

نـوع پوششـی کـه ملکـه هـا بـر تـن داشـته انـد شـامل لبـاس چیـن دار بـا یـک چـادر مزیـن کوتـاه و یـا لبـاس چیـن دار بـدون چـادر امـا لبـاس خدمـه هـا تنهـا لبـاس سـاده و بلنـدی بـوده کـه معمـوال روی آن کمربنـدی سـاده قـرار مـی گرفتـه اسـت.

بـراى نمونـه یـک تاثیـر مهـم مـى تـوان بـه نحـوه سـاخت و معمـارى پلـه هـا در آن زمـان پـى بـرد، بـراى ایـن کـه دامـن بانـوان بـالا نـرود و بـدن آن هـا پیـدا نشـود یـا هنـگام رفـت و آمـد از پلـه دچـار مشـکل نشـوند درنتیجـه پلـه هـا را بـا ارتفـاع کـم مـى سـاختند. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى تاثیرات از دوره هخامنشیان

تاثیرات از دوره هاى اشکانیان و ساسانیان:

در مطالــب گذشــته در مــورد نــوع لبــاس هــا در ایــن دوره گفتیــم و اســتفاده از رنــگ هــاى شــاد ماننــد؛

  • ارغوانـى،
  • سـفید و

دیگـر رنـگ هـا کـه در هـر دو دوره بـه چشـم مـى خـورد ولـى شـروع از دوره اشـکانیان بـوده و کـم کـم رایـج تـر شـده اسـت.

نکتـه زیبـا روسـری ابریشـمین خـوش رنـگ و نـگار و نفیـس زنـان مـى بـوده اسـت کـه همیـن رنـگ هـا و همچنیـن بـرش لبـاس هـا کـه ذکـر شـده بـود معمـاران آن دوره را تحـت تاثیـر قـرار داده و در ایجـاد بنـا هـا از تمامـى آن خطـوط الهـام گرفتـه و از همـه ى رنـگ هـاى شـاد بـراى ایجـاد معمـارى زیبـا در سـاخت بنـا اسـتفاده مـى کردنـد. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

 تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى تاثیرات از دوره هاى اشکانیان و ساسانیان
ویرانه های بازمانده از ارگ راین در کرمان ساخت معماری دوره ساسانی

تاثیرات از دوره هاى اشکانیان و ساسانیان

تاثیرات از دوره صفویه:

در زمـان صفویـه تاثیـرات آداب و رسـوم، مذهـب خـاص ایرانـى و مذهـب اثنـى عشـرى بـر روى رشـته هـاى گوناگـون صنعـت و هنـر باعـث پیشـرفت هـاى بسـیار شـد و در ایـن میـان پوشـاک بانـوان بـا توجـه بـه بافـت خـاص اجتماعـی مذهبـی آن روزگار شـکل خاصـی بـه خـود گرفتـه بـود.

  • پیراهـن هـا، اغلـب رنگارنگ، گل دار و زربافــت ابریشــمی بــود.
  • بــه جــرأت مــی تــوان گفــت کــه پوشــاک دوره ی صفــوی نقــش بســیار مهمـی روی معمـاری زمـان خـود گذاشـت.
  • زیـرا پیراهـن هـا دارای تزیینـات بسـیار، نقـش و نگارهـای بـا ظرافتـی بـود کـه آن هـا را در معمـاری آن دوره مشـاهده مـى کنیـم و بـه همیـن علـت اسـت کـه معمـارى دوران صفـوى یکـى از زیباتریـن و مـورد اسـتفاده تریـن معمـارى هـا بـوده اسـت.

(تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

تاثیرات از دوره صفویه

دلیل تاثیرات ناچیز در دوره زندیه:

چـون کمـى از تجمـات لبـاس هـا کاسـته شـده بـود و جامـه هـا فرمـی سـاده تـر بـه خـود گرفتنـد و بـه جـاى آن جنـس و تزیینـات آن اهمیـت بیشـتری پیـدا کـرد. عمومـا بانـوان پیراهـن تنگـی بـر تـن مـى کردنـد کـه پارچـه آن اغلـب از نـخ و ابریشـم بـود. پـس مـى تـوان نتیجـه گرفـت بـه خاطـر تغییـرات انـدک و متفـاوت، پـس پوشـش دوره زندیـه تاثیـر چندانـی بـر روی معمـاری زمـان خـود نگذاشـته اسـت. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

دلیل تاثیرات ناچیز در دوره زندیه

تاثیرات از دوره قاجاریه:

در ایـن دوره تـا مدتـى پوشـاک بانـوان دچـار تغییـرات کمـى شـده بـود و هماننـد دوران زندیـه بـود امـا همـان طـور کـه در مطالـب گذشـته بررسـى کردیـم پـس از سـفر ناصرالدیـن شـاه بـه روسـیه و تحـوالت سیاســى آن دوره همچنیــن رفــت و آمــد بــه خــارج از کشــور و اعــزام محصلیــن بــراى تحصیــل و تاثیــر پذیرفتــن و کســب علــم باعــث شــد ایــن ارتبــاط عـلاوه بــر پوشــش مــردم روى معمــارى آن دوره تاثیــر بگـذراد و همـه چیـز دچـار تغییـرات شـود و فرهنـگ غربـى بـه آرامـی وارد کشـور شـود.

بـراى مثـال مدرسـه ی البـرز در تهـران، نمونـه بـارز تأثیـر گرفتـه از غـرب و همچنیـن تأثیرگـذاری پوشـش و فرهنـگ غـرب در دوران تیمورى معمـاری آن دوره، مـی باشـد. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

تاثیرات از دوره قاجاریه

تاثیرات از دوره قاجاریه

تاثیرات از دوره پهلوى:

در دوره پهلـوى هـم بـه دلیـل ورود اروپایـی هـا و هنـر آن هـا بـه کشـور در راسـتاى ادامـه پیشـرفت هـا، تغییـر و تحـوالت سیاسـى همـان طـور کـه قبـلا گفتیـم پوشـش دچـار تغییـرات و اثـر پذیـرى هـاى زیـاد از فرهنـگ کشـور هـاى اروپایـى شـد کـه باعـث تاثیـر در معمـارى و سـاخت بناهـا ى تاثیـر گرفتـه از فرهنـگ اروپایـى بـود و در واقـع تمرکـز بـر روى داخـل کـردن سـبک آن هـا در معمـارى ایرانـى بـود و ایـن مـورد نـه تنهـا در پوشـاک و معمـارى بلکـه در تمامـى حـوزه هـاى هنـرى و صنعتـى و علمـى وارد شـده بـود. (تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى)

تاثیرات از دوره پهلوى

تاثیرات از دوره پهلوى

نتیجه گیرى از تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى:

موضوعـى کـه بایـد روى آن دقـت کـرد؛ تاثیـرات مختلـف در حـوزه هـاى متفـاوت مـى باشـد و نبایـد بـه آن بـى توجـه بـود،

  • تاثیـر افـراد قدرتمنـد ماننـد ناصرالدیـن شـاه کـه بـا سـفر بـه روسـیه سـیر تغییـر و تحولات را در ایـران شـروع کـرد و ایـن باعـث کمرنـگ شـدن هنـر پوشـاک و طراحـى ایرانـى و معمـارى ایـران و حتـى هـر حـوزه اى مـى باشـد.
  • یـا رضـا شـاه پهلـوى کـه بـراى پیشـرفت بیشـتر باعـث تاثیـر پذیـرى بیشـتر از فرهنـگ غربـى شـد در نتیجـه بایـد بـه ایـن نکتـه توجـه داشـت کـه پیشـرفت در هـر حـوزه اى و اسـتفاده از علـم دیگـران نبایـد باعـث کمرنـگ شـدن هویـت و هنـر ایرانـى یـا داخـل شـدن فرهنـگ کشـور هـاى دیگـر بـه هنـر و فرهنـگ ایـران شـود.

چـون گاه یـک شـخص یـا یـک قـدرت و حتـى یـک تحـول سیاسـى و برقـرارى ارتبـاط بـا دیگـر کشـور هـا باعـث تاثیـر پذیـرى بیـش از انـدازه از دیگـران مـى شـود، پـس بایـد جلـو ى ایـن موضـوع را گرفـت بـه طـورى کـه هویـت ایرانـى فرامـوش نشـود.

امـروزه هنـر و تاریـخ و فرهنـگ ایرانـى در جهـان بسـیار معـروف مـى باشـد و ازآن چـه در طراحـى لبـاس و چـه در معمـارى اسـتفاده مـى شـود. امـا ایـن نکتـه را بایـد دانسـت زمانـى کـه از شـیوه خاصـى از معمـارى حـرف مـى زنیـم مثـا بنایـى بـر اسـاس شـیوه اصفهانـى سـاخته شـد یعنـى برگرفتـه از چنـد دوره مـى باشد .
همچنیـن وقتـى از معمـارى صفـوى، معمـارى قاجـارى یـا هـر دوره اى نـام مـى بریـم یعنـى ترکیـب فرهنگ و شـرایط سیاسـى و طراحـى پوشـش لبـاس در آن دوره و رنـگ هـاى لبـاس هـا کـه همگـى باعـث سـاخت یـک بنـاى زیبـا شـده اسـت، پـس وقتـى نـام یـک نـوع معمـارى را مـى آوریـم یعنـى ترکیـب همـه ایـنخصوصیـات باهـم، کـه گونـه اى از معمـارى را تعریـف و نمایـان مـى کنـد.

گردآورنده: لیدا قربانی

الین کالکشن (المیرا نوری)

تاثیر پوشش ایرانیان بر معمارى

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *